دل‌درد و گرفتگی شکم در روزهای پریود برای خیلی از زنان آشناست. گاهی این درد خفیف است و بعد از یکی دو روز برطرف می‌شود؛ اما برای بعضی افراد آن‌قدر شدید است که انجام کارهای روزمره، ورزش یا حتی رفتن به محل کار و دانشگاه را دشوار می‌کند.
اما از کجا بفهمیم درد پریود طبیعی است و چه زمانی ممکن است نشانه یک مشکل زمینه‌ای باشد؟
درد پریود دقیقاً از کجا می‌آید؟
در طول پریود، رحم برای خارج کردن بافت و خون قاعدگی منقبض می‌شود. موادی به نام پروستاگلاندین‌ها در ایجاد این انقباض‌ها نقش دارند و افزایش آنها می‌تواند باعث گرفتگی و درد بیشتر شود.
درد معمولاً کمی قبل از شروع پریود یا هم‌زمان با آن آغاز می‌شود و ممکن است به کمر و ران‌ها هم انتشار پیدا کند.
برای بسیاری از افراد، این درد طی چند روز اول پریود کمتر می‌شود.
چه نوع دردی معمولاً طبیعی محسوب می‌شود؟
درد پریود اگر:
- خفیف تا متوسط باشد
- بیشتر در شروع پریود اتفاق بیفتد
- طی چند روز کاهش پیدا کند
- با استراحت یا روش‌های ساده قابل کنترل باشد
- مانع فعالیت‌های روزمره نشود
معمولاً بخشی از روند طبیعی چرخه قاعدگی است.
البته «طبیعی بودن» به این معنی نیست که باید درد شدید را تحمل کرد. اگر درد روی کیفیت زندگی اثر می‌گذارد، بهتر است درباره آن با پزشک صحبت شود.
چه چیزهایی می‌توانند درد پریود را بیشتر کنند؟
شدت درد از فردی به فرد دیگر متفاوت است و ممکن است در برخی چرخه‌ها بیشتر یا کمتر شود.
کم‌تحرکی، استرس و برخی شرایط پزشکی می‌توانند با تجربه درد شدیدتر همراه باشند. همچنین استفاده از IUD ممکن است در چند ماه اول باعث افزایش درد پریود شود.
اما اگر درد به‌تازگی شدید شده یا الگوی آن تغییر کرده باشد، بهتر است فقط آن را به «درد معمول پریود» نسبت ندهیم.
چه زمانی درد پریود می‌تواند نشانه یک مشکل باشد؟
گاهی درد شدید پریود به دلیل یک بیماری زمینه‌ای ایجاد می‌شود؛ از جمله:
اندومتریوز:
بافت مشابه پوشش داخلی رحم خارج از رحم رشد می‌کند و می‌تواند باعث درد شدید پریود و درد لگنی شود.
آدنومیوز:
بافت مشابه پوشش داخلی رحم در عضله رحم رشد می‌کند و ممکن است باعث پریودهای دردناک یا شدید شود.
فیبروم رحمی:
رشدهای غیرسرطانی در رحم که در بعضی افراد با خونریزی شدید و درد همراه هستند.
بیماری التهابی لگن:
عفونتی که اندام‌های تولیدمثل را درگیر می‌کند و می‌تواند باعث درد لگنی شود.
به همین دلیل، درد شدید و مداوم پریود همیشه چیزی نیست که لازم باشد آن را تحمل کنیم.
چه زمانی باید برای درد پریود به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر یکی از این موارد را تجربه می‌کنید، بهتر است با پزشک یا متخصص زنان مشورت کنید:
- دردتان هر ماه شدیدتر می‌شود.
- درد باعث می‌شود نتوانید فعالیت‌های روزمره‌تان را انجام دهید.
- پریودهایتان نسبت به گذشته دردناک‌تر، سنگین‌تر یا نامنظم شده‌اند.
- هنگام رابطه جنسی درد دارید.
- هنگام ادرار یا دفع مدفوع درد دارید.
- بین دو پریود خونریزی دارید.
- درد لگنی خارج از زمان پریود هم ادامه دارد.
- روش‌های معمول برای کنترل درد دیگر مؤثر نیستند.
درد شدید یا رو به افزایش، به‌خصوص اگر همراه با تغییرات دیگری در چرخه باشد، ارزش بررسی دارد.
برای کاهش درد پریود چه کارهایی می‌توانیم انجام دهیم؟
اگر علت خاصی برای درد وجود نداشته باشد، بعضی روش‌های ساده می‌توانند به کاهش آن کمک کنند:
گرما:
قرار دادن کیسه آب گرم روی شکم یا حمام آب گرم می‌تواند گرفتگی عضلات را کمتر کند.
حرکت و ورزش ملایم:
پیاده‌روی، یوگا، شنا و فعالیت‌های سبک ممکن است به کاهش درد کمک کنند. nhs.uk
ماساژ:
ماساژ آرام شکم و کمر برای بعضی افراد تسکین‌دهنده است.
داروهای مسکن:
داروهایی مثل ایبوپروفن یا استامینوفن ممکن است برای کاهش درد استفاده شوند؛ اما انتخاب دارو و دوز مناسب به شرایط فردی بستگی دارد و بهتر است در صورت داشتن بیماری زمینه‌ای یا مصرف داروهای دیگر، با پزشک یا داروساز مشورت شود.
اگر درد شدید باشد، پزشک ممکن است درمان‌های دیگری مثل داروهای ضدالتهابی قوی‌تر، روش‌های هورمونی یا بررسی‌های تکمیلی را پیشنهاد کند.
درد پریود را نادیده نگیریم
درد پریود شایع است، اما شدید بودن آن چیزی نیست که مجبور باشیم هر ماه تحملش کنیم.
اگر درد روی زندگی روزمره اثر می‌گذارد، نسبت به گذشته تغییر کرده یا همراه با علائم دیگری مثل خونریزی غیرطبیعی، درد هنگام رابطه یا درد هنگام دفع است، بهتر است علت آن بررسی شود.
گاهی یک درد شدید و تکرارشونده می‌تواند اولین نشانه یک بیماری قابل‌درمان باشد.
جمع‌بندی
گرفتگی و درد خفیف در شروع پریود برای بسیاری از افراد طبیعی است؛ اما درد شدید، رو به افزایش یا مختل‌کننده زندگی نیاز به توجه بیشتری دارد.
شناخت الگوی درد و ثبت علائم در طول چرخه می‌تواند به تشخیص بهتر کمک کند. مهم است بدانیم که درد شدید پریود چیزی نیست که صرفاً به دلیل زن بودن مجبور به تحمل آن باشیم.
زمان مطالعه: ۴ دقیقه
منابع
- NHS – Period Pain
- NHS – Period Problems nhs.uk
محتوای این مقاله توسط متخصصان هرلایف تأیید شده است.
