خشکی واژن یکی از مشکلات شایعی است که ممکن است زنان در سنین مختلف تجربه کنند. احساس خشکی، سوزش یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی، خارش یا حتی احساس نیاز بیشتر به ادرار کردن می‌تواند از نشانه‌های آن باشد.
اگرچه خشکی واژن بیشتر با دوران یائسگی شناخته می‌شود، اما تغییرات هورمونی، بارداری و شیردهی، بعضی داروها و حتی استفاده از محصولات نامناسب برای شست‌وشوی واژن هم می‌توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.
خشکی واژن دقیقاً یعنی چه؟
واژن به‌طور طبیعی مقدار مشخصی رطوبت دارد که به حفظ سلامت بافت واژن و کاهش اصطکاک کمک می‌کند. وقتی میزان این رطوبت کاهش پیدا کند، ممکن است فرد احساس خشکی، کشیدگی، سوزش یا ناراحتی داشته باشد.
این مشکل می‌تواند موقتی باشد یا برای مدت طولانی ادامه پیدا کند. شدت آن هم در افراد مختلف متفاوت است.
چرا واژن خشک می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین عوامل، تغییرات هورمونی است. کاهش استروژن می‌تواند میزان رطوبت و انعطاف‌پذیری بافت واژن را کاهش دهد.
این تغییرات ممکن است در شرایط مختلفی اتفاق بیفتد، از جمله:
- دوران یائسگی و نزدیک شدن به آن
- بارداری و شیردهی
- مصرف بعضی داروها
- استفاده از برخی روش‌های پیشگیری از بارداری
- بعضی درمان‌های پزشکی مانند شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی
البته همیشه علت خشکی واژن هورمونی نیست. استفاده از صابون‌ها، شوینده‌ها و محصولات معطر یا دوش واژینال نیز می‌تواند باعث تحریک و خشکی شود.
آیا خشکی واژن فقط باعث ناراحتی هنگام رابطه می‌شود؟
نه. خشکی واژن می‌تواند با علائم مختلفی همراه باشد، از جمله:
- احساس خشکی یا سوزش
- خارش یا تحریک اطراف واژن
- درد یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی
- لکه‌بینی یا خونریزی
- تغییر در ترشحات
- احساس نیاز بیشتر به ادرار کردن
- عفونت‌های ادراری مکرر
البته وجود این علائم لزوماً به معنی خشکی واژن نیست و مشکلات دیگری مانند عفونت واژن هم می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
برای کاهش خشکی واژن چه کارهایی می‌توان کرد؟
اگر خشکی خفیف و موقتی باشد، چند تغییر ساده ممکن است کمک‌کننده باشد.
از محصولات معطر استفاده نکنید.
صابون‌ها، ژل‌های شست‌وشو و محصولات معطر می‌توانند پوست اطراف واژن را تحریک کنند. برای شست‌وشوی این ناحیه معمولاً آب و محصولات ملایم و بدون عطر انتخاب مناسب‌تری هستند.
برای رابطه جنسی می‌توان از روان‌کننده استفاده کرد.
روان‌کننده‌های پایه آب می‌توانند اصطکاک و ناراحتی هنگام رابطه را کاهش دهند. اگر از کاندوم استفاده می‌کنید، انتخاب روان‌کننده مناسب اهمیت دارد؛ برخی روان‌کننده‌های روغنی می‌توانند به کاندوم آسیب بزنند.
مرطوب‌کننده‌های مخصوص واژن هم وجود دارند.
این محصولات با روان‌کننده‌ها متفاوت‌اند و برای کمک به حفظ رطوبت واژن استفاده می‌شوند.
از مصرف خودسرانه کرم‌ها یا مرطوب‌کننده‌هایی که مخصوص واژن نیستند خودداری کنید، چون ممکن است باعث تحریک بیشتر شوند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر خشکی برای چند هفته ادامه داشته باشد، روی زندگی روزمره یا رابطه جنسی تأثیر بگذارد یا با علائمی مثل ترشح غیرطبیعی، خونریزی بعد از رابطه یا خونریزی بین پریودها همراه باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
در صورتی که علت خشکی کاهش استروژن باشد، پزشک ممکن است بر اساس شرایط فرد درمان‌های موضعی یا هورمونی را پیشنهاد کند. این درمان‌ها برای همه افراد مناسب نیستند و نباید بدون بررسی پزشک استفاده شوند.
جمع‌بندی
خشکی واژن مشکل شایعی است و فقط به دوران یائسگی محدود نمی‌شود. تغییرات هورمونی، بعضی داروها، بارداری و شیردهی و استفاده از محصولات تحریک‌کننده می‌توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.
اگر خشکی مداوم است یا با درد، خونریزی، ترشح غیرطبیعی یا علائم ادراری همراه شده، بهتر است به جای خوددرمانی، علت آن بررسی شود.
منابع
• محتوای این مقاله توسط متخصصان هرلایف تأیید شده است.
