در دوران بارداری بدن مادر برای رشد سالم جنین به مواد مغذی بیشتری نیاز دارد. انواع مکمل بارداری در کنار تغذیۀ مناسب این مواد مغذی را تأمین و در مواقع کمبود جبران میکنند تا از بروز مشکلاتی همچون کم خونی، نقص لولۀ عصبی در جنین و سایر عوارض دوران بارداری مثل پره اکلامپسی پیشگیری کنند.
مصرف انواع قرص مکمل بارداری باید قبل از حاملگی و در طول دوران بارداری زیر نظر پزشک انجام شود. از رایجترین داروهای مکمل بارداری میتوانیم به ویتامین دی، اسید فولیک، آهن و کلسیم اشاره کنیم. از سری برندهای مکمل کاربردی در این زمینه میتوانیم به قرصهای پرگناکر، پریناتال، فموبرا و فم استایل اشاره کنیم.
تمام زنان بهتر است از زمان تصمیم به بارداری زیر نظر متخصص زنان باشند و از همان زمان نیز مصرف مکمل را آغاز کنند. حتی وقتی تغذیۀ خانم سالم و مناسب باشد، باز هم مصرف اسید فولیک و ویتامین دی یا آهن در دوران بارداری تحت نظر متخصص توصیه میشود.
چرا در دوران بارداری مکمل مصرف کنیم؟
اگرچه یک رژیم غذایی سالم برای دریافت کردن انواع مواد معدنی و ویتامینهای مورد نیاز بدن مهم است، اما در دوران بارداری ممکن است برای جبران کمبود احتمالی نیاز به مصرف مکمل داشته باشید. انواع مکمل بارداری و ویتامینها به دلایل متعدد نقش حیاتی در دوران بارداری دارند. در واقع در این زمان بدن شما و جنین در حال رشد به مواد مغذی بیشتر از حالت عادی نیاز دارد که گاهی حتی با داشتن یک رژیم غذایی متعادل بدن نمیتواند نیاز خود را به این ریزمغذیها برطرف کند.
رایجترین مکملهای دوران بارداری
تنها با بررسی دو مورد از رایجترین مکملهای دوران بارداری یعنی اسید فولیک و آهن به اهمیت آنها در دوران حاملگی پی میبریم:
- اسید فولیک عاملی برای پیشگیری از نقص لولۀ عصبی جنین است. چنین نقصهایی در ردۀ ناهنجاریهای جدی در مغز و نخاع جنین شناخته میشوند. به همین دلیل در حالت معمول توصیه میشود که چند ماه قبل از بارداری شروع به مصرف اسید فولیک کنید.
- آهن به رشد جفت و جنین کمک میکند. آهن برای تأمین اکسیژن مورد نیاز جنین در بدن کارایی دارد. این مادۀ مغذی همچنین عاملی برای پیشگیری از کم خونی است که این وضعیت خود میتواند باعث بروز مشکلات زیادی شود.
آیا قبل از بارداری هم باید مکمل مصرف کرد؟
بله در بهترین حالت توصیه میشود که برخی از انواع مکمل بارداری را حتی پیش از باردار شدن شروع کنید. زیرا بخش مهمی از رشد مغز و نخاع کودک در ماههای اول بارداری اتفاق میافتد. این اتفاق حتی ممکن است قبل از اینکه متوجه بارداری خود شوید رخ دهد. بنابراین بهترین زمان برای شروع مصرف ویتامینهای بارداری، قبل از باردار شدن است.
مکمل های بارداری از چند ماهگی شروع میشود
زمان شروع مصرف مکمل بارداری به عوامل مختلفی بستگی دارد. با این حال علاوه بر قبل از بارداری، به محض شروع این دوران پزشکان بر اساس نیاز بدن زن باردار برخی از مکملها را تجویز میکنند. در ادامه بیشتر به این مکملها میپردازیم:
مکمل اوایل بارداری
از بین مکملهای مختلف، مصرف اسید فولیک یا فولات از قبل از بارداری تا سه ماهۀ اول یا هفتۀ دوازدهم بسیار مهم است. زیرا رشد اولیۀ سیستم عصبی جنین در چند هفتۀ اول رخ میدهد.
مکمل های سه ماهه دوم بارداری
کلسیم عاملی برای ساخت، حفظ و تقویت استخوانهاست. در شرایطی که مادر کلسیم کافی نداشته باشد، بدن برای تأمین نیاز جنین ممکن است از کلسیم موجود در استخوانهای وی استفاده کند که این روند خطر پوکی استخوان مادر را افزایش میدهد. بنابراین کلسیم به عنوان یک مکمل بارداری در سه ماهۀ دوم و سوم بارداری توصیه میشود. همچنین از پایان ماه سوم تا 6 هفته بعد از زایمان خانمها باید مکمل آهن مصرف کنند.
زنان باردار به چه ویتامین های نیاز دارند؟
بدن زنان باردار برای حمایت از رشد و تکامل جنین باید به بهترین شکل تغذیه شود. به همین دلیل در این دوران زنان به ویتامین ب 4 یا کولین، اسیدهای چرب امگا 3، ویتامین دی، آهن، کلسیم، ویتامین سی و ویتامین ب نیاز دارند. البته مقدار هر ویتامین یا مادۀ معدنی بر اساس نیاز بدن فرد و به توصیۀ پزشک تعیین میشود تا جایی که ممکن است حتی به مصرف برخی از این ویتامینها نیاز نباشد.
انواع مکمل ها در دوران بارداری
هر یک از مکملهای دوران بارداری برای پیشگیری از یک عارضه یا رفع یک نیاز از بدن زن باردار و جنین وی کاربرد دارند. در ادامه به معرفی مکمل بارداری برای وزن گیری جنین و کلسیم برای رشد آن میپردازیم:
مکمل بارداری برای وزن گیری جنین
بر اساس مطالعات مولتی ویتامین میتواند خطر کم وزنی نوزاد را حین تولد کاهش دهد. این اثر البته به کمک افزایش وزن مادر باردار رخ میدهد. با این حال هنوز این تأثیرات به طور کامل مورد بررسی قرار نگرفتهاند.
مکمل کلسیم برای رشد جنین
سازمان جهانی بهداشت مصرف مکمل کلسیم بین 1500 تا 2000 میلی گرم در روز را در دوران بارداری برای زنانی که کلسیم پایینی دارند توصیه میکند. طی یک مطالعه مشخص شد که مصرف مکمل کلسیم توسط مادران باردار میتواند به کاهش فشار خون و بهبود رشد قد فرزندان در دوران کودکی و نوجوانی کمک کند.
معرفی انواع قرص ها برای زنان باردار
زنان باردار برای تأمین نیازهای ضروری بدن و جبران کمبودهای تغذیهای، تقویت سیستم ایمنی، پیشگیری از نقایص مادرزادی و پیشگیری از کم خونی به انواع مکمل نیاز دارند. در ادامه به مهمترین انواع مکمل برای خانم های باردار اشاره میکنیم:
قرص آهن بارداری
اگر در دوران بارداری آهن بدنتان کافی نباشد، احساس خستگی زیادی خواهید داشت و از آن گذشته ممکن است کم خون شوید. برای به دست آوردن آهن کافی قبل از هر چیز باید گوشت بدون چربی، سبزیجات برگ سبز، میوههای خشک و آجیل را در دستور کار قرار دهید. البته میتوانید در این بین بادام زمینی و کرۀ آن را نیز در رژیم غذایی خود قرار دهید. بسیاری از غلات صبحانه نیز ممکن است حاوی آهن باشند. اما در شرایط بارداری بنا به تشخیص پزشک میتوانید قرص آهن نیز مصرف کنید تا کمبودهای احتمالی را جبران کنید.
اسید فولیک
مصرف اسید فولیک به عنوان یک مکمل بارداری قبل از بارداری تا هفتۀ دوازدهم بسیار مهم است. همانطور که گفتیم این ماده برای رشد سالم مغز و نخاع جنین اهمیت دارد و از بروز مشکلاتی همچون اسپینا بیفیدا (از جمله نقایص مادرزادی معروف به نقص لولۀ عصبی) پیشگیری میکند.
دقت داشته باشید که در شرایطی که شما یا همسرتان یا یکی از اعضای خانوادهتان قبلاً مشکل نقص لولۀ عصبی داشته است یا اینکه دیابت دارید و حتی داروهای خاص مصرف میکنید، به مقدار بیشتری اسید فولیک نیاز دارید. بنابراین طی مشاورۀ با پزشک متخصص زنان و زایمان، این موارد را با وی در میان بگذارید.
ویتامین دی در بارداری
ویتامین دی نقش حیاتی در حفظ سلامت استخوانها، دندانها و ماهیچههای شما و فرزندتان دارد. این ویتامین به بدن شما کمک میکند تا کلسیم و فسفر را به خوبی جذب کند تا در جهت رشد هرچه بهتر استخوانهای جنین مورد استفاده قرار گیرد. زنان باردار به دلیل افزایش نیازهای بدن و جنین به این ویتامین، بیش از سایرین در معرض خطر کمبود آن قرار دارند.
زنان باردار و شیرده به طور معمول به 10 میکروگرم (400 واحد) ویتامین (D) در روز نیاز دارند. البته از سایر منابع غذایی حاوی این ویتامین نیز میتوانیم به ماهیهای چرب، تخم مرغ و محصولات غنی شده با این ویتامین اشاره کنیم.
قرص امگا 3 در بارداری
اسیدهای چرب امگا 3 به عنوان یکی از اساسیترین مواد مغذی برای رشد مغز جنین، نقشی حیاتی ایفا میکنند. این اسیدهای چرب که عمدتاً در ماهی چرب یافت میشوند، در صورت عدم دریافت کافی از طریق رژیم غذایی، میتوانند به شکل مکمل و به توصیۀ پزشک در دوران بارداری مصرف شوند.
مکمل منیزیم در بارداری
بدن زنان باردار در این دوران به منیزیم بیشتری نیاز دارد تا بتواند از پس تغییرات گسترده و نیازهای رو به رشد جنین برآید. مطالعات نشان میدهند که بدن زنان باردار، منیزیم را سریعتر از حالت عادی دفع میکند و این امر تأمین این مادۀ معدنی ارزشمند را دشوار میسازد. کمبود این مادۀ مغذی ممکن است باعث تشدید تهوع صبحگاهی، افزایش خطر ابتلا به دیابت بارداری و پره اکلامپسی در کنار زایمان زودرس شود. بنابراین گاهی با تشخیص پزشک ممکن است به مکمل منیزیم در بارداری نیاز داشته باشید.
در دوران بارداری چه مکمل هایی باید بخوریم
اگر برای شما هم سؤال است که در دوران بارداری چه مکمل هایی باید بخوریم، نگاهی به برندهای زیر بیندازید:
فموبرا
قرص مکمل بارداری فموبرا از ترکیباتی همچون فولیک اسید، ید و ویتامینهای ضروری در دوران حاملگی تشکیل شده است که این امکان را دارد تا تمام نیازهای تغذیهای بدن مادر و جنین را در این دوران تأمین کند.
پریناتال
قرص مکمل بارداری پریناتال مولتی ویتامین یوروویتال یک مکمل جامع و کامل برای بانوان در تمام مراحل بارداری و حتی بعد از زایمان محسوب میشود. این قرص تمامی ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز مادر و نوزاد را تأمین میکند.
پرگناکر
قرص مکمل بارداری پرگناکر تمام چیزهایی که مادر و جنین در دوران بارداری نیاز دارند را فراهم میکند. این مکمل از آهن، اسید فولیک و بسیاری از ویتامینهای ضروری دیگر ساخته شده است.
اکتی ناتال
مکمل بارداری اکتی ناتال یک قرص مخصوص مادران باردار و شیرده است. این مکمل تمامی ویتامینها و مواد معدنی لازم رشد جنین از جمله اسید فولیک، آهن و ویتامینهای گروه ب را در خود دارد.
فم استایل
مکمل بارداری فم استایل با تأمین اسید فولیک و فولات (فرم طبیعی و مصنوعی)، ید و ویتامین سی مورد نیاز بدن نیازهای تغذیهای مادران باردار و جنین را در مراحل اولیۀ بارداری (تا هفتۀ 12) فراهم میکند. این مکمل همچنین برای تقویت سیستم ایمنی بدن مادر گزینۀ ایده آلی است.
ضرورت مصرف مولتی ویتامین در بارداری
محققان بر اساس تحقیقات انجام شده توسط سازمان بهداشتی آی اُ اِم (IOM) توصیه میکنند که تمامی زنانی که تغذیۀ سالمی ندارند، حتماً از مولتی ویتامین استفاده کنند. با این حال تمام زنانی که قصد بارداری دارند یا باردار هستند نیز باید این مکمل را در رژیم غذایی خود قرار دهند. بانوانی که سیگار میکشند یا الکل مصرف میکنند نیز بیش از سایرین به مولتی ویتامین نیاز دارند.
ویتامین ها و مکمل هایی که نباید در بارداری مصرف شود
مصرف زیاد ویتامین آ ممکن است برای جنین مضر باشد و به او آسیب بزند. به همین دلیل نباید مکملهای آن را در دوران بارداری مصرف کنید. بر این اساس همچنین توصیه میشود از مصرف جگر و روغن کبد ماهی که ویتامین آ زیادی دارند در این دوران خودداری کنید.
نکات مهم دربارۀ انواع مکمل بارداری
- مکمل بارداری ترکیبی از انواع ویتامینها و مواد معدنی ضروری برای تأمین نیازهای افزایش یافتۀ بدن مادر در دوران بارداری است. این مکملها همچنین برای رشد و نمو بهتر جنین اهمیت زیادی دارند.
- از مهمترین مکملهای دوران بارداری میتوانیم به اسید فولیک، آهن، کلسیم، ویتامین دی و امگا 3 اشاره کنیم.
- برخی مکملها میتوانند خطر بروز عوارضی مانند زایمان زودرس، کم وزنی نوزاد و پره اکلامپسی را کاهش دهند.
- برای خرید بهترین مکمل بارداری خارجی یا ایرانی متناسب با نیاز خود میتوانید به صورت آنلاین با پزشکان متخصص زنان و زایمان هرلایف در ارتباط باشید. همچنین این امکان برای شما فراهم است که دوران بارداری خود را با کمک این اپ به خوبی رصد و پیگیری کنید.
پرسشهای پرتکرار
انواع مکمل بارداری از جمله فولیک اسید، آهن، کلسیم، ویتامین د، امگا 3 و منیزیم برای بدن ضروری هستند.
زمان دقیق شروع و نحوۀ مصرف مکمل بارداری به عوامل مختلفی از جمله وضعیت سلامتی شما، توصیۀ پزشک و نوع مکمل بستگی دارد. اما مصرف برخی مکملهای مهم مانند اسید فولیک یا آهن بهتر است قبل از بارداری شروع شوند.
بر اساس یک قاعدۀ کلی حتی در شرایطی که تغذیۀ مناسبی دارید، مصرف اسید فولیک و ویتامین دی یا آهن در دوران بارداری توصیه میشود.
منابع: