ویتامین آ چشمی همانطور که از نامش پیداست، برای رفع برخی مشکلات چشم کاربرد دارد. این ویتامین محلول در چربی علاوه بر چشم برای پوست، مو و سیستم ایمنی بدن هم اهمیت ویژهای دارد. ویتامین آ به اشکال مختلفی در غذاها یافت میشود و به عنوان مکمل نیز میتوان آن را خریداری و مصرف کرد.
از دیگر مزایای ویتامین آ میتوانیم حفظ سلامت واژن، تقویت ابرو، بهبود زخم و تولید کلاژن برای رفع چروک را نام ببریم. غذاهایی مثل هویج، اسفناج، لبنیات پرچرب و سیب زمینی شیرین سرشار از این ویتامین کاربردی هستند. از عوارض احتمالی مصرف بیش از حد ویتامین آ نیز میتوانیم تهوع، سردرد، از دست دادن اشتها و آسیب به کبد را نام ببریم.
پماد ویتامین آ چشمی برای رفع خشکی و التهاب چشم یا در شرایطی مثل ساییده شدن لایۀ سطحی قرنیه و زخمهای سطحی آن کاربرد دارد. پماد ویتامین آ و د هم برای رفع مشکلات پوستی و التهاب پوستی مفید است.
ویتامین (A) چشمی چست؟ (زیروویت)
فواید بی نظیر ویتامین (A) برای چشم به عنوان ویتامین آ چشمی نیز شناخته میشود، آن را به یک مادۀ مغذی در بدن تبدیل کرده است. ویتامینی که توسط بدن ساخته نمیشود و شما باید آن را به صورت مصرف مکمل یا از طریق غذا دریافت کنید. ویتامین آ به دو شکل اصلی در طبیعت یافت میشود. نمونۀ پیش ساختۀ آن به شکل مستقیم از محصولات حیوانی همچون ماهی، جگر، تخم مرغ و لبنیات به دست میآید و پرو ویتامین آ که از منابع گیاهی همچون هویج، گوجه فرنگی، سیب زمینی شیرین، طالبی و سبزیجات برگ دار قابل دریافت است.
گروه اول یعنی ویتامین آ پیش ساخته به راحتی قابلیت جذب و هضم از طریق بدن را دارد. اما نوع دوم یعنی پرو ویتامین آ باید به شکل فعال ویتامین آ تبدیل شود تا بدن بتواند از آن استفاده کند. به طور کلی ویتامین آ از هر نوعی که باشد برای سلامت چشمها، پوست، سیستم ایمنی بدن و رشد سلولی ضروری است.
کاربرد و فواید ویتامین (A) چشمی
پماد ویتامین آ چشمی یک محصول ساده اما کاربردی برای رفع بسیاری از مشکلات مربوط به چشم است. اما در ادامه به بررسی مزایا و فواید ویتامین آ میپردازیم:
ویتامین آ برای واژن
یکی از فواید ویتامین آ نقش حیاتی آن در ترمیم و حفظ بافتهای مختلف بدن از جمله بافتهای واژن است. این ویتامین با کمک به بهبود سلامت کلی واژن، باعث تقویت پوست آن و نواحی اطرافش میشود. البته این تمام مزیت ویتامین آ چشمی برای زنان نیست. بر اساس تحقیقات وضعیت ویتامین آ در بدن زن به ویژه در زمان بارداری و لقاح نقش بسیار مهمی ایفا میکند. به طوری که کمبود این ویتامین میتواند منجر به شکست در بارداری، بروز ناهنجاریهای جنینی یا سقط جنین شود.
ویتامین آ برای چشم و انواع بیماری های چشمی
مهمترین فواید ویتامین آ به مزایای آن برای چشم برمیگردند. در ادامه نگاهی دقیقتر به فواید شگفت انگیز این ویتامین برای چشم خواهیم داشت:
- ویتامین آ نقش کلیدی در تولید رودوپسین به عنوان یک رنگدانه در شبکیۀ چشم دارد. این رنگدانه کمک میکند تا ما به شکلی واضحتر در نور کم و تاریکی ببینیم. به همین دلیل است که کمبود ویتامین آ با بروز شب کوری مرتبط است.
- ویتامین آ با کمک به تولید اشک در چشمها، از خشکی در این ناحیه جلوگیری میکند. به همین دلیل به عنوان یک مرطوب کنندۀ طبیعی در افرادی که از خشکی چشم رنج میبرند کاربردی است.
- قرنیه به عنوان لایۀ بیرونی شفاف چشم به کمک ویتامین آ قویتر میشود. در واقع این ویتامین به حفظ شفافیت قرنیه و دید واضح کمک میکند.
- ویتامین آ با تقویت سیستم ایمنی از چشمها در برابر بروز عفونت و التهاب محافظ میکند.
- بر اساس آمارها مصرف کافی ویتامین چشم میتواند خطر ابتلا به بیماریهای چشمی همچون آب مروارید، دژنراسیون ماکولا و برخی از انواع نابینایی را کاهش دهد. علاوه بر این، کمبود ویتامین آ جدا از افزایش احتمال بروز شب کوری و خشکی چشم ممکن است منجر به بروز برخی مشکلات چشمی دیگر همچون زخم قرنیه، لکههای بیوتیت (تجمع کراتین در سطح ملتحمۀ چشم) و ملتحمۀ خشک شود.
ویتامین آ برای ابرو
بر اساس مقالات موجود، ویتامین آ به ویژه مشتقات فعال آن مانند رتینوئیک اسید و رتینال، نقش بسیار مهمی در سلامت پوست و مو ایفا میکند. این ویتامین محلول در چربی نه تنها برای رشد سلولی و ترمیم بافتها ضروری است، بلکه در تنظیم رنگدانۀ پوست و مو نیز نقش دارد. برای مثال رتینوئیک اسید با تنظیم سلولهای بنیادی فولیکول مو، به رشد و ترمیم مو کمک میکند.
از آن گذشته پماد ویتامین آ برای استفاده بعد از میکرو ابرو نیز کاربرد دارد. این ویتامین با چرب کردن ناحیۀ میکرو شده از خشک شدن پوست جلوگیری میکند. به همین دلیل است که بعد از انجام میکرو توصیه به استفاده از آن میشود.
ویتامین آ برای زخم
بر اساس دادههای منتشر شده در مجلۀ آکادمی پوست آمریکا، ویتامین آ برای ترمیم بافتهای آسیب دیده ضروری است و کمبود آن میتواند روند بهبود زخم را طولانیتر کند. از آن گذشته رتینوئیدها اثرات ضد التهابی استروئیدها را خنثی میکنند و به این ترتیب با کاهش التهاب، روند بهبود زخم سریعتر رخ میدهد.
ویتامین آ برای چروک
مطالعات نشان دادهاند که ویتامین آ یکی از بهترین راهها برای بازسازی کلاژن و الاستین پوست است. این دو مادۀ پروتئینی به پوست خاصیت ارتجاعی داده و از بروز چین و چروک در آن جلوگیری میکنند.
ویتامین آ برای صورت و لک صورت
ویتامین آ تنها برای چین و چروک صورت کاربرد ندارد. بلکه این ویتامین با تنظیم تولید ملانین (رنگدانۀ پوستی) باعث روشن شدن لکها و یکدست شدن رنگ پوست نیز میشود.
پماد ویتامین (A) چشمی برای کدام بیماری ها مفید است؟
پمادهای چشمی ویتامین آ به دلیل غلظت بیشتر خود نسبت به قطرهها، کاربرد بیشتری دارند، زیرا مدت زمان بیشتری در چشم باقی میمانند و به این ترتیب اثرات آنها افزایش پیدا میکند. متخصص چشم پزشک بسته به شرایط شما و صلاحدید خود ممکن است پماد ویتامین آ را برای درمان خشکی چشم یا در کنار سایر داروها برای عفونت چشمی مانند ورم ملتحمه تجویز کند.
به طور کلی، ویتامین آ با بهبود عملکرد قرنیه، تحریک فعالیت غدد اشکی و پایدارسازی لایۀ اشکی، از سطح چشم محافظت میکند. اگرچه کمبود ویتامین آ میتواند به چشم آسیب برساند، اما مصرف بیش از حد و به ویژه مشتقات قویتر آن، مانند ایزوترتینوئین ممکن است باعث آسیب به چشم شوند. بنابراین به هیچ وجه نباید به شکل خودسرانه مصرف شوند.
تفاوت ویتامین (A) چشمی و ویتامین (A+D)
ویتامینهای آ و د هر دو برای سلامت بدن به ویژه برای چشم، پوست و استخوان مفید هستند. ویتامین آ چشمی به طور خاص برای اعمال روی چشم طراحی شده است و اغلب از آن برای درمان خشکی چشم، التهاب قرنیه و برخی اختلالات چشمی دیگر استفاده میشود. این در حالی است که ویتامین آ + د خوراکی به طور گستردهای برای کمبود این دو ویتامین در کودکان به خصوص نوزادان کاربرد دارد. پماد (A+D) نیز برای مراقبت از پوست کاربرد دارد. این دو ویتامین با اثرات التیام بخشی و مرطوب کنندگی خود برای رفع انواع مشکلات پوستی به خصوص در نوزادان استفاده میشوند.
احتیاطات لازم در پماد ویتامین (A) چشمی
در حین استفاده از پماد ویتامین آ چشمی باید به نکات مختلفی توجه داشته باشید که در ادامه به معرفی آنها میپردازیم:
- در حین استفاده از پماد ویتامین آ طبیعی است که بینایی شما تار شود. قرمزی خفیف چشم نیز طبیعی است. با این حال اگر از مقدار زیادی پماد استفاده کنید، دیدن به صورت موقت برای شما سخت میشود.
- توجه کنید که نوک تیوپ با هیچ چیزی چه چشم، چه دست و چه اجسام دیگر تماس نداشته باشد. تماس نوک تیوپ با هر چیزی ممکن است باعث آلوده شدن آن شود و این آلودگی به چشم انتقال پیدا کند.
- از آن جایی که مژهها و پلکهای شما ممکن است چسبناک شوند، بعد از هر بار استفاده با یک پارچۀ گرم و تمیز آنها را پاک کنید.
- بقایای خشک شدۀ پماد را با آب گرم و شامپوی بچه بشویید.
- اگر پزشک همزمان از قطرۀ چشمی و پماد ویتامین آ برای شما استفاده کرده، اول قطره را استعمال و سپس بعد از گذشت چند دقیقه، پماد را استفاده کنید.
- در صورتی که بعد از استفادۀ طولانی از پماد احساس کردید که مشکل چشمان شما بدتر شده است، این موضوع را خیلی سریع با پزشک خود در میان بگذارید. زیرا برخی محصولات ممکن است به مرور باعث مسدود شدن مجرای اشک و بدتر شدن خشکی چشم شما شوند.
آیا میشود هنگام استفاده از لنز از این پماد استفاده کرد؟
اگر از لنزهای تماسی استفاده میکنید، تا وقتی که پماد شما تمام نشده است، نباید آنها را در چشمان خود قرار دهید. برخورد پماد با لنز ممکن است باعث آسیب دیدن آنها شود.
نحوه استفاده پماد ویتامین (A) چشمی
برای استفاده از حداکثر مزایای پماد ویتامین آ چشمی بدون آسیب زدن به چشمها باید مطابق با مراحل زیر پیش بروید:
- دستهای خود را بشویید.
- تیوپ را کمی در دست خود نگه دارید تا به گرم شدن و جریان افتادن مادۀ درون تیوپ کمک کنید.
- حالا به سقف نگاه کرده و کمی سر خود را کج کنید.
- نوک تیوپ را با فاصلۀ کوچکی از چشم نگه دارید. دقت داشته باشید که نوک تیوپ با چشم شما برخورد نداشته باشد تا به آن آسیب نزند.
- به آرامی پلک پایینی خود را پایین بکشید.
- مقدار کمی از پماد (حدوداً اندازۀ یک دانۀ برنج) را در چشم و پلک پایینی قرار دهید.
- در نهایت با حرکت کوچک دست و چرخاندن تیوپ کمک میکنید تا پماد درون چشم شما بیفتد.
عوارض ویتامین (A) چشمی
هر مادۀ مفیدی در کنار مزایایی که دارد در صورت استفادۀ نادرست میتواند معایبی را نیز به دنبال داشته باشد. از عوارض ویتامین آ در صورت استفادۀ بیش از اندازه میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- تاری دید
- سرگیجه
- استفراغ کردن
- حالت تهوع
در صورت استفادۀ مداوم و طولانی مدت ویتامین آ بیش از 3 هزار میکروگرم در روز، فرد ممکن است با عوارض دیگری همچون موارد زیر رو به رو شود:
- اسهال
- سردرد
- نازک شدن استخوان
- آسیب کبدی
- تحریک پوست
- درد در مفاصل و استخوان
- نقایص مادرزادی
- حالت تهوع
تاریخ مصرف پماد ویتامین (A) چشمی
بسته به شرکت سازنده تاریخ مصرف پماد ویتامین آ چشمی ممکن است متفاوت باشد که این تاریخ روی جعبۀ پماد درج میشود. با این حال توصیه میشود که به دلیل حساسیت دارو یک ماه بعد از باز کردن تیوپ، باقی ماندۀ پماد را دور بریزید. استفاده از دارو بعد از این مدت علاوه بر کاهش اثربخشی لازم، ممکن است باعث بروز عوارض ناخواسته همچون عفونت چشم شود.
از دیگر نکات مهم در استفاده از این پماد باید به مواردی همچون نگه داشتن آن دور از یخ زدگی و بودن در دمای اتاق اشاره کنیم.
نکات و توصیههای مهم دربارۀ ویتامین آ چشمی
- ویتامین آ به عنوان یک ویتامین محلول در چربی برای سلامتی چشمها بسیار حیاتی است. این ویتامین علاوه بر حفظ بیناییی در نور کم، به محافظت از قرنیه و جلوگیری از خشکی چشم نیز کمک میکند.
- ویتامین آ را میتوان در بسیاری از غذاها از جمله سبزیجات برگ تیره، هویج، میوههای نارنجی رنگ مثل طالبی، زردۀ تخم مرغ و جگر یافت.
- میزان دقیق ویتامین (A) مورد نیاز بدن به عوامل مختلفی مانند سن، جنسیت و وضعیت سلامتی بستگی دارد. بهتر است با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید تا نیازهای بدن خود را مشخص کنید. برای این منظور میتوانید از پزشکان «کلینیک» هرلایف کمک بگیرید.
پرسشهای پرتکرار
زمانی ویتامین آ چشمی یا ویتامین دی ترکیب شود برای التیام سوختگی ناشی از آفتاب، بهبود التهاب صورت و جلوگیری از خشکی پوست خصوصاً بعد از انجام میکرو ابرو کاربرد دارد. پماد ویتامین آ چشمی نیز برای رفع خشکی غیرعادی و التهاب چشم، ساییده شدن لایۀ سطحی قرنیه و زخمهای سطحی آن کاربرد دارد.
استفادۀ موضعی از این پماد ممکن است برای رفع خشکی پوست کاربرد داشته باشد اما میتواند منجر به تحریک یا عفونت واژن شود. به همین دلیل به هیچ وجه بدون تجویز پزشک از پماد ویتامین آ چشمی برای واژن استفاده نکنید.
اگرچه ویتامین آ برای بهبود زخم یک مادۀ ضروری است اما استفاده از پماد آن برای زخم باز توصیه نمیشود، زیرا این پمادها به صورت خاص برای مراقبت از چشمها فرموله شدهاند.
منابع: