غربالگری سرطان پستان (Breast cancer screening) آزمایشی است که طی آن سینههای خانمها پیش از بروز علائم سرطان بررسی میشوند. لزوم غربالگری پستان و تأکید بر انجام آن یکی از مهمترین توصیههای پزشکی برای خانمها هستند که باید جدی گرفته شوند. این آزمایش باعث جلوگیری از سرطان سینه نمیشود اما به تشخیص زودهنگام و درمان مؤثرتر، کمک بسیاری میکند.
سرطان سینه، یک بیماری است که در آن سلولهای بدخیم یا سرطانی در بافت سینه تشکیل میشوند. بر اساس تحقیقات انجام شده، سرطان سینه، دومین علت فوت ناشی از سرطان در زنان است. عوامل مختلفی در افزایش یا کاهش ابتلاء به این بیماری دخیل هستند. تغییرات ژنتیکی خاص، سابقۀ خانوادگی سرطان پستان و برخی سندرومهای ژنتیکی میتوانند زنان را در معرض خطر ابتلاء این بیماری قرار دهند. این افراد معمولاً از سنین پایینتر باید غربالگری سرطان پستان را انجام دهند.
تمام زنان باید از حدود چهل سالگی برای ابتلا به سرطان پستان غربالگری شوند. اما اگر سابقۀ سرطان پستان در خانوادهای باشد، ژن خاصی مربوط به سرطان پستان وجود داشت یا خانم بلوغ زودرس را تجربه کرده باشد باید غربالگری از سنین پایینتر شروع شود.
روشهای مختلف غربالگری سرطان سینه
هنگامی که فرد هیچ یک از علائم سرطان را ندارد، تست غربالگری سرطان پستان توصیه میشود. متخصصان توصیه میکنند بهترین زمان غربالگری سرطان سینه در زنان، سنین ۴۰ تا ۷۴ سال است. این تست حداقل باید هر دو سال یک بار انجام شود.
روشهای مختلفی برای انجام تست غربالگری سرطان سینه وجود دارند. بنابراین پزشک متخصص، شما را از مزایا و معایب روشهای غربالگری آگاه میکند. سپس از میان روشهای مختلف، گزینۀ مناسب را به شما معرفی خواهد کرد. روشهای مختلف غربالگری سرطان پستان عبارتند از:
ماموگرافی (Mammography)
ماموگرافی، یک غربالگری روتین برای تشخیص سرطان پستان در زنان به شمار میرود. این روش برای تشخیص سرطان سینۀ بدون علامت در زنان است و به آن ماموگرافی غربالگری میگویند. ماموگرافی غربالگری، شامل چند عکس با اشعه ایکس از هر پستان است. این تصاویر به راحتی تودههای غیر قابل لمس و کوچک را نشان میدهند.
تست ماموگرافی بعد از یافتن تودۀ سرطانی و نشانههای آن نیز برای درمان مورد استفاده قرار میگیرد. به این روش، ماموگرافی تشخیصی میگویند. ماموگرافی تشخیصی برای ارزیابی تغییرات مشاهده شده در ماموگرافی غربالگری و مشاهدۀ بافت پستانهای دارای ایمپلنت، مورد استفاده قرار میگیرد.
ام آر آی (MRI)
برای تشخیص سرطان در زنانی که در معرض خطر بیشتری قرار دارند، ام آر آی توصیه میشود. این روش تصویر برداری از امواج رادیویی و مغناطیسی برای غربالگری سرطان سینه استفاده میکند و در اغلب موارد نتیجۀ دقیقتری نسبت به ماموگرافی غربالگری دارد. اغلب انجام این دو روش در کنار یکدیگر توصیه میشود. از آنجایی که (MRI) در صورت نبود تودههای سرطانی نیز ممکن است جوابی غیر طبیعی داشته باشد برای غربالگری سرطان سینۀ افرادی با ریسک پایین، مناسب نیست.
ترموگرافی (Thermography)
تست غربالگری سرطان پستان ترموگرافی با استفاده از دوربینهای حساس به دما انجام میشود. این دوربین، تفاوت دمای بافت پستان را در صورت وجود تومور نشان میدهد؛ زیرا تومورهای باعث تغییر دما در بافت سینه میشوند. این روش، نسبت به سایر روشهای تست غربالگری سرطان پستان، دقت پایینتری دارد و زیاد مورد استفاده قرار نمیگیرد. اگرچه برخی میگویند ترموگرافی میتواند سرطان سینه را قبل از سایر روشهای غربالگری، تشخیص دهد، اما سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) صحت آن را تأیید نکرده است.
معاینه بالینی پستان
معاینۀ بالینی پستان از دیگر روشهای غربالگری سرطان پستان است. پزشک متخصص یا پرستار از دستان خود برای لمس توده یا تغییرات دیگر استفاده میکند. انجام معاینۀ بالینی پستان به زنان کمک میکند تا علائم نگران کنندهای مانند وجود توده، درد و تغییر در ظاهر پستانها را بررسی و مشاهده کنند. شما میتوانید پیش از انجام غربالگری سرطان سینه، خودآزمایی منظم پستان را انجام دهید و در صورت وجود علائم، آن را با متخصص درمیان بگذارید.
بیوپسی
بیوپسی یا نمونه گیری از بافت سینه، بعد از آزمایشات غربالگری سرطان پستان انجام میشود. در این روش، بخشی از بافت مشکوک به سرطان برای تشخیص دقیق و قطعی برداشته میشود. بیوپسی ممکن است به یکی از روش های زیر انجام شود:
- بیوپسی آسپیراسیون سوزن ریز
- بیوپسی سوزنی هستهای با (MRI)
- بیوپسی استریوتاکتیک با ماموگرافی
- بیوپسی هسته سوزنی با سونوگرافی
- بیوپسی جراحی
پیش از انجام آزمایش غربالگری سرطان پستان با پزشک متخصص خود در این زمینه مشورت کنید. پزشک متخصص، شما را از مزایا و عوارض غربالگری آگاه میکند و مناسبترین روش غربالگری را پیشنهاد میدهد.
چه کسانی به غربالگری سرطان سینه نیاز دارند؟
انجام این آزمایش در شرایط زیر توصیه میشود:
- زنان ۴۰ تا ۷۴ سالهای که سابقۀ خانوادگی سرطان سینه ندارند. در صورت داشتن سابقۀ ابتلا در خانواده، غربالگری از سنین پایینتر شروع میشود.
- زنانی که دارای جهش ژنتیکی خاص هستند.
- زنانی که بافت سینۀ متراکمی دارند.
- زنانی که سابقۀ سرطان سینه و بیماریهای غیر سرطان پستان دارند.
- زنانی که بلوغ زودرس داشتهاند.
- زنانی که دچار اضافه وزن و چاقی هستند.
- زنانی که در یائسگی هورمونهایی مانند استروژن و پروژسترون را بیش از پنج سال مصرف میکنند.
- زنانی که فرزندی ندارند یا به او شیر نمیدهند.
- زنانی که بیش از حد الکل مصرف میکنند.
علائم هشدار دهنده سرطان پستان
وجود برخی از علائم ممکن است هشداری برای خطر ابتلاء به سرطان پستان باشند:
- ضخامت و تورم بخشی از سینه
- تودۀ جدید در سینه یا زیر بغل
- تغییر در اندازه و شکل سینه
- درد در ناحیۀ سینه
- گودرفتگی یا تو کشیده شدن پوست سینه
- پوسته پوسته شدن و قرمزی پوست سینه
- ترشحات نوک سینه
- احساس درد در نوک سینه
مزایای غربالگری پستان
غربالگری سرطان پستان، مزایایی دارد که میتواند به روند درمان، کمک زیادی کند:
- غربالگری منظم، بهترین راه برای تشخیص زودهنگام بیماری است.
- نتایج این آزمایش تا حدود زیادی درست و قابل اطمینان است.
- آزمایش غربالگری سرطان سینه باعث کاهش نرخ مرگ و میر بر اثر این بیماری میشود.
معایب غربالگری پستان
غربالگری سرطان پستان نیز مانند بسیاری از آزمایشها معایب و عوارضی دارد. موارد زیر، برخی از مهمترین عوارض غربالگری پستان هستند.
- ممکن است نتیجه آزمایش غربالگری سرطان پستان مثبت کاذب شود.
- این احتمال وجود دارد که نتیجۀ آزمایش، منفی کاذب باشد و باعث به تعویق افتادن درمان در زمان مناسب شود.
- ماموگرافی، سینه را در معرض دوزهای کمی از اشعه ایکس قرار میدهد.
- ممکن است فشارهای وارد شده در ماموگرافی برای برخی از زنان دردناک باشد.
عوارض غربالگری میتوانند باعث ایجاد استرس در افراد شوند. شما میتوانید برای به حداقل رساندن این عوارض و بهرهوری کامل از مزایای آن از پزشک متخصص راهنمایی بگیرید. مشورت با پزشک متخصص میتواند علاوه بر کاهش استرس باعث انتخاب بهترین و مناسبترین روش غربالگری سرطان پستان شود. برای دریافت مشاوره در این زمینه، وارد کلینیک آنلاین هرلایف شوید و با پزشک متخصص در ارتباط باشید.
نکات مهم دربارۀ غربالگری سرطان پستان
- غربالگری سرطان پستان، یک غربالگری روتین زنان است که سینهها از نظر وجود علائم سرطان بررسی میشوند.
- غربالگری باعث جلوگیری از سرطان سینه نمیشود اما به تشخیص زودهنگام و درمان آن کمک میکند.
- ماموگرافی، ام آر آی، ترموگرافی، معاینۀ بالینی پستان و بیوپسی از روشهای غربالگری سرطان پستان هستند.
- برای انتخاب مناسبترین روش غربالگری بهتر است با پزشک متخصص مشورت کنید. شما میتوانید از این قابلیت اپ هرلایف استفاده کنید و با پزشک متخصص در ارتباط باشید.
پرسشهای پرتکرار
ماموگرافی، ام آر آی، ترموگرافی، معاینۀ بالینی پستان و بیوپسی آزمایشهای غربالگری سرطان سینه هستند.
بهترین زمان غربالگری سرطان پستان از سنین ۴۰ تا ۷۴ سالگی است. در صورت ابتلاء به بیماریهای خاص این آزمایش در سنین پایینتر با نظر پزشک متخصص توصیه میشود.
منابع: