چاقی یا اضافه وزن بارداری میتواند باعث مشکلاتی برای مادر و جنین شود و احتمال برخی از عوارض مانند دیابت بارداری را افزایش دهد. هر چه اضافه وزن بیشتر باشد، احتمال بروز عوارض بارداری نیز بیشتر میشود. اما کارهایی وجود دارند که میتوانید قبل و در طول بارداری انجام دهید تا به شما کمک کنند فرزندی سالم داشته باشید. اگر در دوران بارداری به سر میبرید و بر اساس شاخص تودۀ بدنی به عنوان فرد دارای اضافه وزن یا چاق طبقه بندی شدهاید، مهم است که وزن خود را به بهترین شکل ممکن مدیریت کنید.
در این مقاله با هم به بررسی این موضوع میپردازیم که چگونه میتوانید در دوران بارداری در صورت اضافه وزن یا چاق بودن، سالم بمانید. البته اگر صرفاً به علت اضافه وزن مشکوک به باردار بودن خود شدهاید، بهتر است پیش از این مطلب، به مقالۀ مهمترین علائم بارداری مراجعه کنید.
تعریف اضافه وزن بارداری
همانطور که در مقاله کمبود وزن بارداری اشاره شد، اضافه وزن بر اساس شاخص توده بدنی یا (BMI) تعریف میشود. (BMI) قبل از بارداری بر اساس قد و وزن محاسبه میشود. چاقی زمانی تشخیص داده میشود که شاخص تودۀ بدنی ۳۰ یا بالاتر از آن باشد. برای تعیین شاخص توده بدنی، وزن خود را برحسب کیلوگرم بر قد برحسب سانتی متر به توان دو تقسیم کنید.
- اگر (BMI) قبل از بارداری ۲۵.۰ تا ۲۹.۹ باشد، فرد اضافه وزن دارد. اضافه وزن به این معنی است که وزن اضافی بدن ناشی از عضلات، استخوان، چربی و آب است.
- اگر (BMI) قبل از بارداری ۳۰.۰ یا بالاتر باشد، فرد در دسته بندی چاق قرار میگیرد. چاق به این معنی است که فرد بیش از میزان لازم چربی دارد.
اپلیکیشن جامع پیشبینی پریود و مدیریت سلامت زنان هرلایف
- تقویم پیشبینی و محاسبه زمان پریود؛
- گفتگوی ناشناس و رایگان با پزشک؛
- محتواهای سفارشی روزانه براساس وضعیت جسمی و روحی شما؛
- امکان اضافه کردن نزدیکان در بخش همراه برای اطلاع از وضعیت چرخه قاعدگی شما.
محدوده مجاز اضافه وزن بارداری چقدر است؟
محدوده مجاز اضافه وزن بارداری به (BMI) قبل از بارداری بستگی دارد. بر اساس دستورالعملهای تغذیهایی محدوده مجاز افزایش وزن برای:
- زنان با وزن سالم BMI) 18.5-24.9)، مجاز به افزایش وزن حدوداً ۱۱ تا ۱۶ کیلوگرم هستند.
- زنان دارای اضافه وزن BMI) 25-29.9)، مجاز به افزایش وزن حدوداً ۷ تا ۱۱ کیلوگرم هستند.
- زنان در محدوده چاقی ۳۰ (BMI) یا بالاتر، مجاز به افزایش وزن ۵ تا ۹ کیلوگرم هستند.
- برای زنانی که (BMI) آنها بسیار بالاست (بیش از ۴۰)، بسیاری از پزشکان توصیه میکنند که در بارداری باید کمتر از ۵ کیلوگرم، وزن اضافه کنند.
گاهی برخی از زنان دارای اضافه وزن و چاقی در طی دوران بارداری وزن کم میکنند. این موضوع میتواند بیخطر باشد، تا زمانی که شما خوب غذا میخورید و در ملاقاتهای قبل از زایمان توسط پزشک یا ماما به دقت بررسی میشوید.
اگر اضافه وزن دارید و میخواهید باردار شوید
داشتن (BMI) بالا میتواند با مهار تخمک گذاری طبیعی به باروری آسیب برساند. حتی در زنانی که به طور منظم تخمک گذاری دارند، هر چه (BMI) بالاتر باشد، به نظر میرسد مدت زمان باردار شدن، بیشتر طول بکشد. در مجله مارچ آف دایمز (marchofdimes) اشاره شده است که با افزایش (BMI)، احتمال لقاح آزمایشگاهی ناموفق (IVF) نیز افزایش مییابد. قرار گرفتن در محدودۀ وزنی مناسب میتواند شانس باردار شدن را افزایش دهد.
یکی از بهترین کارهایی که میتوانید انجام دهید این است که قبل از شروع تلاش برای باردار شدن مقداری وزن کم کنید. اگر رسیدن به محدوده وزنی توصیه شده برای شما خیلی سخت است، حتی یک کاهش وزن کوچک میتواند کمک زیادی کند. اگر اکنون بتوانید ۵ تا ۱۰ درصد از وزن بدن خود را کاهش دهید، احتمال مشکلات و عوارض سلامتی را در دوران بارداری کاهش خواهید داد. به عنوان مثال، فشار خون پایینتری خواهید داشت که احتمال ابتلا به پره اکلامپسی (Pre-eclampsia) را کاهش میدهد. بهتر است با پزشک متخصص زنان یا تغذیه در مورد وزن سالم برای بدن خود صحبت کنید و در زمینۀ بهترین گزینههای مدیریت وزن با او مشورت کنید.
اگر با وجود اضافه وزن باردار شدید
اگر بارداری خود را با تحمل وزن بیش از حد نسبت به قد خود شروع کردید، میتواند بر سلامت شما و نحوۀ رشد جنین تأثیر بگذارد. اما کارهای زیادی وجود دارند که میتوانید برای به حداقل رساندن خطرات و داشتن بارداری سالمتر انجام دهید، از جمله:
- روتین چکاپهای پزشکی قبل از زایمان خود را پیگیری کرده و مطمئن شوید که تستهای فشار خون یا دیابت بارداری توصیه شده را انجام دادهاید.
- غذاهای مقوی بخورید.
- فعالیت فیزیکی مثل پیاده روی داشته باشید.
- تمام مکملهای توصیه شده را مصرف کنید.
- از توصیههای متخصص تغذیه و پزشک متخصص زنان خود پیروی کنید.
- بدن سخت کار میکند تا از جنین در حال رشد حمایت کند و اگر اقدام به کاهش وزن در بارداری کنید یا رژیم بگیرید، ممکن است مواد مغذی مهمی را که برای یک بارداری سالم نیاز دارید از دست بدهید.
اگر در محدوده اضافه وزن یا چاقی هستید و باردار شدهاید، غذاهای سالم و مقوی بخورید و به طور منظم ورزش کنید. حتماً با پزشک خود در مورد محدودۀ مناسب اضافهوزن در بارداری صحبت کنید.
اگر در هنگام بارداری اضافه وزن پیدا کردید
مراقب چیزهایی که میخورید باشید، شما به کالری بیشتری نیاز دارید اما نه به اندازه دو آدم و اگر در شرایط خاصی از نظر پزشکی نیستید، فعالیت فیزیکی خود را ادامه دهید تا در سلامت دوره بارداریتان را بگذرانید. زنانی که اضافه وزن دارند هم با رعایت نکاتی میتوانند با خیال راحت وزن اضافه کنند. برای افزایش وزن در بارداری به صورت کنترل شده و طبیعی میتوانید از نکات کاربردی زیر کمک بگیرید، به عبارتی وعدههای غذایی کوچک را با فاصله زمانی کم در دستور کار قرار دهید.
انتخاب وعدههای غذایی کوچک میتواند به مادر باردار در افزایش وزن سالم و کاهش مشکلات بارداری مانند تهوع صبحگاهی و سوزش سر دل کمک کند. خوردن وعدههای کوچک با فاصلۀ زمانی کم، متابولیسم را نیز افزایش میدهد، به ثابت ماندن سطح قند خون کمک میکند و از گرسنگی بیش از حد و خوردن غذاهای حاوی قند و چربی بیش از حد جلوگیری میکند. فراموش نکنید که حذف وعدههای غذایی به شما در کنترل وزن سالم کمک نمیکند.
نوشیدن آب فراوان
آب بهترین نوشیدنی برای سلامتی است. حداقل ۸ لیوان در روز آب بنوشید. از خوردن مایعاتی مانند شیرهای طعم دار، نوشابهها و آبمیوههای طعم دار پرهیز کنید چون میتوانند به دلیل مقادیر بالای قند، باعث افزایش وزن شوند.
اجتناب از هوسهای مضر
هوسهای خوراکیهایی با قند یا چربی بالا مانند چیپس، بستنی، کیک خامه دار، پفک و دیگر موارد مشابه را کنترل کنید. پرخوری آن هم با غذاهای ناسالم برای مادر باردار خوب نیست. دور نگه داشتن این غذاها از دسترس، نه تنها برای شما، بلکه برای سایر اعضای خانواده نیز فواید سلامتی دارد. همچنین راه خوبی برای ایجاد عادات سالم برای فرزند آینده شماست.
داشتن برنامه غذایی
برنامه ریزی و تهیه غذاها و میان وعدهها از قبل به شما کمک میکند تا انتخابهای غذایی سالمی داشته باشید. نوشتن منوی شام در هفته، خرید و آشپزی را آسانتر میکند. وقتی کمد و یخچال خود را با بیسکوییتهای تهیه شده از غلات، میوه، نان سبوس دار و مواد سالاد پر میکنید، این گونه همیشه یک میان وعده یا ناهار سالم در دسترس شماست.
پاداشی به غیر از غذا
بارداری همیشه فرآیند آسانی نیست، بنابراین طبیعی است که دلتان بخواهد به خودتان جایزه بدهید. اما سعی کنید برای تعیین جایزه سراغ خوراکیهای ناسالم نروید. در عوض، میتوانید خود را با یک فیلم، یک تماس تلفنی یا ملاقات با یک دوست، یا یک ماساژ از طرف شریک زندگی خود خوشحال کنید.
فعال بودن
توصیه میشود که زنان باردار حداقل ۲ ساعت و نیم در هفته ورزش با سختی کم یا متوسط انجام دهند، مگر اینکه پزشک یا ماما توصیۀ دیگری داشته باشد. برای انجام این میزان ورزش در دوران بارداری، سعی کنید حداقل ۳۰ دقیقه در روز و ۵ بار در هفته ورزش کنید.
اگر قبل از بارداری ورزش نمیکردید، اشکالی ندارد. اگر ماما یا پزشکتان بگوید همه چیز خوب است، برای شروع خیلی دیر نیست. میتوانید با ورزشهای سبک شروع کنید و به ورزشهای متوسط برسید.
پیادهروی یا شنا هر دو گزینههای خوبی هستند. لازم نیست ۳۰ دقیقه پشت سر هم باشد، میتوانید روزی سه پیاده روی ۱۰ دقیقهای انجام دهید.
تعیین هدف
یک هدف تعیین کنید. به عنوان مثال میتوانید بگویید: “این هفته هر روز همراه با ناهار و شام سبزیجات میخورم”. اگر هدفی را مشخص کنید که بتوانید آن را اندازه گیری کنید، متوجه خواهید شد که آیا در حال رسیدن به آن هستید یا خیر.
ترک سیگار
اگر سیگار میکشید، از پزشک خود بخواهید که به شما در ترک سیگار کمک کند. اگز جز اقلیتهای مذهبی هستید و پیش از این مشروبات الکی استفاده میکردید، باید بدانید در این دوران هر نوع مشروبی برای شما ممنوع است. همچنین قبل از شروع یا توقف مصرف هر گونه دارو یا مکمل، با پزشک خود مشورت کنید.
آیا میتوان برای جلوگیری از اضافه وزن در بارداری رژیم گرفت؟
خیر. حتی اگر به عنوان چاق طبقه بندی میشوید، رژیم گرفتن در دوران بارداری ممکن است به جنین آسیب برساند. فقط سعی کنید روی خوب خوردن تمرکز کنید. اگر این کار را انجام دهید، ممکن است در دوران بارداری وزن اضافه نکنید و حتی ممکن است کمی وزن کم کنید که این کار به جنین شما آسیبی نمیرساند. محدود کردن مصرف غذا به طور بالقوه برای شما و جنین در حال رشد شما خطرناک است. مادر باردار برای داشتن جنین سالم به کالری و مواد مغذی کافی نیاز دارد.
همچنین از رژیمهای محدود کنندۀ کربوهیدرات مانند کتو و اتکینز دوری کنید. جنین در حال رشد شما به کربوهیدراتها نیاز دارد و این نوع رژیمها میتوانند به جنین در حال رشد آسیب برسانند.
برای دانلود برنامه پریود هرلایف کلیک نمایید
چرا افزایش وزن در بارداری اتفاق میافتد؟
بیشتر اضافه وزن بارداری، به دلیل رشد جنین در بدن مادر بر حسب ماههای بارداری رخ میدهد. البته مقداری از آن نیز به دلیل تجمع چربی برای افزایش آمادگی بدن به منظور شیردهی رخ میدهد. دیگر دلایل افزایش وزن در بارداری میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- افزایش اندازه و وزن رحم
- افزایش میزان حجم آمنیوتیک در اطراف جنین
- افزایش سایز سینههای فرد باردار
- ذخیرۀ ۲ تا ۴ کیلو وزن برای زایمان و شروع شیردهی
- افزایش اندازه و وزن جفت
- تجمع خون و مایعات در بدن مادر
- وزن گیری جنین به خصوص در ماههای آخر
این روند به محافظت از سلامت شما و کودک کمک میکند، البته به شرطی که در شرایط طبیعی و زیر نظر پزشک باشید. اگر در دوران بارداری خیلی کم وزن اضافه کنید، ممکن است با زایمان زودرس یعنی قبل از هفتۀ ۳۷ بارداری مواجه شوید که در آن نوزاد نارس است. در برخی از مواقع هم ممکن است وزن نوزاد حین تولد کمتر از وزن ایده آل باشد. از سوی دیگر،اضافه وزن بارداری بیش از اندازه نیز معایب خاص خود را دارد.
اضافه وزن بارداری و خطرات آن
چاقی بیش از حد و اضافه وزن بارداری بالا میتواند عوارضی را برای شما و حتی نوزادتان به دنبال داشته باشد. البته همیشه هم این طور نیست، اما هرچه سطح اضافه وزن بیشتر باشد، احتمال بروز عوارض بارداری ناشی از آن، هم برای کودک و هم مادر باردار بیشتر است. در ادامه به معرفی این عوارض میپردازیم.
عوارض چاقی در بارداری برای مادر
عوارض بارداری متنوع هستند، با این وجود اگر به نسبت شرایط عادی اضافه وزن بیشتری دارید، احتمال بروز عوارض بارداری در شما بیشتر است. از سری عوارض چاقی بارداری برای مادران میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم.
فشار خون بالا
فشار خون حاملگی یکی از عوارض بارداری است که میتواند مادران باردار را درگیر کند. در صورتی که در این دوران با چاقی درگیر باشید، احتمال بروز فشار خون حاملگی در شما زیادتر میشود. این حالت با افزایش مقاومت عروق خونی، مختل کردن روند خونرسانی طبیعی را به بخشهای مختلف بدن از جمله کبد، مغز، رحم، کلیهها و جفت به دنبال دارد. این روند با عوارضی برای مادر همراه است که از جملۀ آنها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- رشد ضعیف جنین به دلیل کاهش جریان خونرسانی
- افزایش خطر عفونت در بدن
- تشنج خطرناک
- جدا شدن زودرس جفت از رحم
- آسیب به اعضای بدن مادر باردار
- خطر افزایش ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی در آینده
نکتۀ مهم: در صورت ابتلا به فشار خون بارداری حتماً باید به طور مداوم زیر نظر متخصص زنان وضعیت خود را بررسی کنید. عدم توجه به این موضوع میتواند حتی عوارض بسیار خطرناکی همچون مرگ مادر یا جنین را به همراه داشته باشد.
پره اکلامپسی (Preeclampsia)
پره اکلامپسی نیز به نوعی فشار خون بالا اطلاق میشود که در دوران بارداری فرد را درگیر میکند. چنین وضعیتی پس از هفتۀ ۲۰ به بعد حاملگی بروز پیدا میکند. البته در برخی از مواقع نیز ممکن است حتی تا یک هفته بعد از زایمان نیز رخ دهد. البته بیشتر افراد مبتلا به پره اکلامپسی نوزادان سالمی به دنیا میآورند، اما گاهی این حالت باعث بروز مشکلاتی بعضاً جدی نیز میشود. از سری مشکلات احتمالی پره اکلامپسی میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- آسیب به کبد، مغز و کلیه
- اکلامپسی یا تشنج
- سکته
- جدا شدگی زودهنگام جفت
- وزن کم نوزاد هنگام تولد
- خونریزی پس از زایمان
مشکلات لخته شدن خون
هر فردی ممکن است به دلایل متعدد دچار چنین حالتی شود، اما زنان باردار با اضافه وزن بیش از حد در معرض خطر بیشتری قرار دارند. لخته شدن خون یا ترومبوز، به تودۀ خونی گفته میشود که به دلیل تبدیل خون از مایع به جامد رخ خواهد داد. چاقی در افراد باردار هم در دوران حاملگی و هم تا ۳ ماه پس از زایمان خطر بروز لخته شدن خون را در پی دارد. چنین حالتی نیز عوارض خاص خود را دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره میکنیم:
- لخته شدن خون در جفت و آسیب رساندن به آن
- حملۀ قلبی
- محدودیت رشد داخل رحمی (IUGR)
- سقط جنین
- نارسایی جفت
- پره اکلامپسی
- زایمان زودرس
- مرده زایی
- ترومبوز
دیابت بارداری
این حالت زمانی رخ میدهد که در خون زن باردار، گلوکز بیش از اندازه وجود دارد. دیابت بارداری ممکن است خطر ابتلا به دیابت پس از زایمان یا شکل خفیفتر مقاومت به انسولین را در زنان باردار دارای چاقی افزایش دهد. در صورتی که دیابت بارداری کنترل یا درمان نشود، حتی ممکن است عوارض جدیتری همچون زایمان زودرس یا مرده زایی را به دنبال داشته باشد. افزایش احتمال ابتلا به افسردگی پس از زایمان، افزایش احتمال زایمان زودرس و خونریزی پس از زایمان از دیگر عوارض دیابت بارداری کنترل نشده هستند.
افزایش خطرات زایمان سزارین
سزارین یکی از اشکال زایمان است که در حالت عادی هم بسیاری از زنان آن را برای به دنیا آمدن نوزاد خود انتخاب میکنند. اما کسانی که در بارداری خود اضافه وزن بالایی دارند، احتمالاً عوارض ناشی از سزارین همچون عفونت یا از دست دادن خون زیاد را بیشتر تجربه میکنند.
سقط جنین یا مرده زایی
سقط جنین به حالتی گفته میشود که طی آن نوزاد قبل از هفتۀ ۲۰ بارداری در رحم میمیرد. مرده زایی هم نوعی سقط جنین محسوب میشود که به مرگ جنین در هفتههای ۲۰ به بعد بارداری و حتی حین تولد اطلاق میشود. افزایش وزن بیش از اندازه تنها یکی از علل سقط جنین یا مرده زایی محسوب میشود. البته احتمال بروز چنین حالتی بسیار کم است، اما به هر حال خطرات آن باید مورد توجه قرار گیرند.
علاوه بر مواردی که ذکر کردیم، چاقی بارداری ممکن است عوارض بیشتری همچون عفونتهای مجاری ادراری، اختلال خواب با نام آپنۀ انسدادی، ترومبو آمبولی وریدی، نیاز به ختم پیش از موعد زایمان و زایمان سخت به دلیل چربی بیش از حد بدن (مانعی برای عبور کودک از لگن) را به دنبال داشته باشد.
عوارض چاقی در بارداری برای کودک
به عنوان کسی که در دوران بارداری خود بیش از حد نرمال اضافه وزن دارید، احتمال بروز عوارض زیر در نوزاد شما بیشتر است:
زایمان زودرس
یکی از مشکلاتی که ممکن است به دلیل چاقی مادر باردار روی جنین تأثیر بگذارد، زایمان زودرس است. چنین حالتی قبل از هفتۀ ۳۷ بارداری رخ میدهد که در صورت مواجه با نشانههای آن باید هر چه سریعتر با پزشک خود تماس بگیرید.
بسیاری از نوزادانی که زود به دنیا میآیند، با کمکهای پزشکی به وضعیت عادی برمیگردند، با این وجود برخی نیز ممکن است با مشکلات سلامتی جزئی، مادام العمر یا حتی تهدید کنندۀ زندگی مواجه شوند.
نقایص مادرزادی
نقایص مادرزادی به تغییرات ساختاری در بدو تولد کودک اطلاق میشوند که ممکن است روی ظاهر بدن، عملکرد کودک یا هر دو مورد تأثیر منفی بگذارند. این حالت مشکلاتی را در سلامت کلی نوزاد، نحوۀ رشد بدن او و حتی عملکرد بدن در پی دارد که عوارض آن از شرایط خفیف تا جدی متغیر هستند.
از جمله شایعترین نقایص مادرزادی ناشی از افزایش وزن بیش از حد در بارداری، میتوانیم به نقص در لولۀ عصبی، نقایص قلبی، نقص در مغز یا ستون فقرات کودک اشاره کنیم. اگرچه امروزه روشهای تشخیص این نقایص گستردهتر شدهاند، اما هنوز هم ممکن است قبل از تولد تشخیص آنها توسط پزشک دشوار باشد.
ماکروزومی جنینی (Fetal macrosomia)
ماکروزومی جنینی یکی دیگر از عوارض احتمالی چاقی در بارداری محسوب میشود. این اصطلاح زمانی به کار میرود که نوزاد بیش از حد متوسط و مورد انتظار بزرگ است. نوزاد مبتلا به این عارضه بدون توجه به سن حاملگی بیشتر از ۴ کیلو وزن دارند.
چنین حالتی ممکن است باعث بروز مشکل در زایمان طبیعی شود و نوزاد را در زایمان واژینال با خطر آسیب حین تولد مواجه کند. این مشکل همچنین ممکن است مشکلات سلامتی پس از تولد را افزایش دهد.
ماکروزومی جنینی ممکن است باعث شود نوزاد در کانال زایمان گیر کند، یا منجر به پارگی دستگاه تناسلی حین زایمان شود. خونریزی بعد از زایمان، پارگی رحم، افزایش احتمال نیاز به سزارین اورژانسی در حین زایمان طبیعی، از دیگر مشکلات این حالت برای مادر هستند. نوزاد نیز ممکن است با عوارضی همچون سطح قند خون پایینتر از حد نرمال، چاقی دوران کودکی و سندرم متابولیک مواجه شود.
کاهش وزن نوزاد
از دیگر عوارض افزایش فشار خون بارداری که میتواند به دلیل اضافه وزن بارداری رخ دهد، وزن کم نوزاد حین تولد است. این حالت نیز خود مشکلاتی را به دنبال دارد که از جملۀ آنها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- مشکلات تنفسی همچون سندرم دیسترس حاد تنفسی (RDS)
- کاهش سطح اکسیژن حین تولد
- مشکلات سیستم عصبی
- افزایش احتمال بروز مشکلات مربوط به دستگاه گوارش همچون التهاب روده
- افزایش بروز سندرم مرگ ناگهانی نوزاد
- زردی پوست
- عفونت
- مجرای شریانی باز (PDA)
نکتۀ مهم: بیشتر عوارض اضافه وزن بارداری ممکن است مشکلات جدی یا خطرناکی برای مادر باردار ایجاد نکنند، به طوری که بیشتر افراد حتی با وجود چاقی، دوران حاملگی خود را به خوبی طی میکنند و نوزاد سالمی به دنیا میآورند. با این حال توصیه میشود که برای جلوگیری از عوارض ناخواستۀ ذکر شده، حتماً در حفظ وزن خود قبل و حین بارداری زیر نظر پزشک متخصص زنان کوشا باشید و یا در صورت چاقی در بارداری، به طور مداوم تحت بررسی پزشکی قرار بگیرید.
کلام آخرِ؛ کنترل وزن در بارداری
- اگرچه در دوران بارداری با رشد جنین، مادر وزن اضافه خواهد کرد، اما محدود کردن میزان افزایش وزن اضافی در بارداری، سلامت مادر و جنین را چه در حال حاضر و چه در آینده بهبود میبخشد.
- وزن هر زن باردار متفاوت است، بنابراین هیچ دستورالعمل رسمی برای افزایش وزن وجود ندارد. مهمترین موضوع این است که افزایش وزن خود را در حد ایمن و سالم برای خود و جنین نگه دارید.
- میزان اضافه وزن برای مادران باردار بسته به شاخص تودۀ بدنی آنها متفاوت است. اما برای افراد با وزن نرمال این میزان بین ۱۱ تا ۱۶ کیلوگرم مجاز خواهد بود. در حالی که زنان بسیار چاق باید زیر ۵ کیلو اضافه وزن داشته باشند تا با مشکلات جدی مواجه نشوند.
- از عوارض چاقی در بارداری برای مادران میتوانیم به فشار خون بالا، پره اکلامپسی، افزایش خطر لخته شدن خون، افزایش خطرات زایمان زودرس، دیابت بارداری و سقط جنین یا مرده زایی اشاره کنیم.
- چاقی بارداری برای نوزادان نیز خطراتی دارد که زایمان زودرس، ماکروزومی جنینی، وزن کم و نقایص مادرزادی از جملۀ آنها محسوب میشوند.
- شما برای داشتن یک بارداری ایمن میتوانید صفر تا صد بارداری خود را با پزشکان متخصص زنان در هرلایف دنبال کنید تا از بروز هر عارضهای در زمان اضافه وزن جلوگیری کنید.
بیشترین وزن اضافی ایجاد شده در بدن مادر باردار، به دلیل رشد کودک است. اما بدن همچنین ممکن است بر اساس میزان اضافه وزن، مقداری چربی برای آماده شدن دوران شیردهی نیز ایجاد کند. هم وزن کم و هم اضافه وزن بیش از اندازه در بارداری ممکن است منجر به بروز مشکلات سلامتی برای مادر یا جنین شود.
رایجترین عواملی که در اضافه وزن بارداری نقش دارند، مصرف بیش از حد غذا در کنار عدم فعالیت بدنی هستند. با این وجود افزایش وزن بسیار شدید (مانند ۱ کیلوگرم در هفته) ممکن است به دلیل تغییر در احتباس آب و نشانهای از مشکلات سلامتی همچون پره اکلامپسی (مسمومیت حاملگی) رخ دهد.
اضافه وزن بارداری در زنان بسیار متفاوت است. اما بیشتر زنان بین ۱۱ تا ۱۶ کیلوگرم وزن اضافه میکنند که این میزان بیشتر در هفتۀ ۲۰ به بعد بارداری رخ میدهد. به طور کلی، سه ماهۀ دوم و سوم بیش از سه ماهۀ اول با اضافه بارداری مواجه میشوید. با این حال تا هفتۀ ۱۲ بارداری نیز ممکن است شاهد ۰.۵ تا ۲ کیلو اضافه وزن باشید.
میزان افزایش وزن بارداری به شاخص تودۀ بدنی شما قبل از بارداری برمیگردد. برای مثال زنان وزن سالم میتوانند بین ۱۱ تا ۱۶ کیلوگرم وزن اضافه کنند. زنان دارای کمی اضافه وزن بین ۷ تا ۱۱ کیلوگرم، زنان چاق ۵ تا ۹ کیلوگرم و زنان با شاخص تودۀ بدنی بسیار بالا یعنی بیش از ۴۰ (BMI)، باید کمتر از ۵ کیلوگرم وزن اضافه کنند.
زنانی که اضافه وزن بارداری آنها بیش از مقدار توصیه شده است، ممکن است با عوارض مختلفی همچون افزایش خطر ابتلا به فشار خون بارداری، افزایش عوارض حین زایمان، اضافه وزن پس از زایمان و دیابت بارداری مواجه شوند.
منابع: