قرص اورژانسی یکی از ابزارهای پیشگیری از بارداری محسوب می‌شود که باید بلافاصله بعد از رابطه جنسی محافظت نشده و یا نهایت چند روز بعد از آن مصرف شود. اجازه استفاده از این قرص‌ها در طول سال زیاد نیست، زیرا می‌تواند بر روند قاعدگی تأثیر گذاشته و در صورت استفاده مکرر، عوارض زیادی را برای بدن در پی داشته باشد. اما سؤال پرتکرار در رابطه با مصرف این قرص‌ها، نحوه اثرگذاری آن‌ها روی تاریخ پریود است و اینکه چند روز یا هفته بعد از مصرف قرص اورژانسی، پریود می‌شویم.

با خوردن قرص اورژانسی در زمان پریود چه اتفاقی می افتد؟

زمان پریود شدن با قرص اورژانسی

برای اینکه ببینیم با مصرف قرص اورژانسی، در زمان چرخه پریود چه تغییراتی ایجاد می‌شود، بهتر است قبل از هر چیز با مراحل این چرخه آشنا شویم. در ادامه این مراحل را بررسی خواهیم کرد.

فاز فولیکولی

این فاز قبل از تخمک گذاری رخ می‌دهد. در زمان پریود شدن در واقع وارد فاز فولیکولی شده اید.

فاز تخمک گذاری

فولیکول به یک کیسه کوچک مایع در تخمدان گفته می‌شود که حاوی یک تخمک است. در زمان تخم گذاری، فولیکول یک تخمک بالغ را آزاد می‌کند. این تخمک به سمت لوله فالوپ حرکت می‌کند و بین ۱۲ تا ۲۴ ساعت بعد از آزاد شدن، زنده می‌ماند تا در صورت وجود اسپرم، با آن لقاح پیدا کند. در غیر این صورت از بدن دفع خواهد شد.

فاز لوتئال

در این فاز هورمون‌ها نقش اساسی را دارند، زیرا در حال آمادگی پوشش دیواره رحم برای بارداری و لقاح احتمالی تخمک و اسپرم هستند. در واقع با ضخیم کردن این دیواره، محیط را برای کاشت تخمک بارور شده آماده می‌کنند. بنابراین در صورتی که عملیات لقاح انجام نشود، شروع به شکستن دیواره رحم می‌کنند. در واقع زن دوباره وارد فاز فولیکولی شده و پریود شدن را تجربه خواهد کرد.

فاز لوتئال

با این تفاسیر برای اینکه ببینیم مصرف قرص‌های اورژانسی پیشگیری از بارداری، روی زمان پریود شدن چه تأثیری دارند، باید روی مرحله فولیکولی تأکید کنیم. در این زمان میزان هورمون‌های استروژن و پروژسترون کاهش پیدا می‌کنند. از آن سو، هورمونی که مسئول تحریک فولیکول است وارد عمل شده و منجر به بالغ شدن پیشرفته ترین فولیکول موجود در بدن می‌شود. در قدم بعد، قرار گرفتن در این مرحله باعث انتشار مقادیر زیادی استروژن در بدن می‌شود که در واقع فولیکول را وادار به رها کردن تخمک رسیده می‌کند. بنابراین زمانی که قرص اورژانسی مصرف می‌کنید، این مرحله یعنی فاز فولیکولی را به روش خاصی تحت تأثیر قرار خواهید داد. عملیاتی که منجر به تغییرات زمانی خونریزی ماهانه می‌شود.

معمولاً چند روز بعد از خوردن قرص اورژانسی پریود می شویم؟

مانند همه روش‌های پیشگیری از بارداری، تأثیر قرص‌های اورژانسی روی زمان پریود شدن در افراد مختلف متفاوت است. همانطور که گفتیم سیکل ماهانه بعد از مصرف قرص‌های پیشگیری از بارداری اورژانسی، ممکن است زودتر از حد معمول یا دیرتر رخ دهد. به طور متوسط بیشتر خانم‌ها در یک دوره ۷ روزه از زمان انتظار خود برای پریود شدن، این چرخه را تجربه می‌کنند. به این صورت که ممکن است بین ۱ تا ۷ روز زودتر یا ۱ تا ۷ روز دیرتر از تاریخ معمول، این روند اتفاق بیفتد. دقت داشته باشید که اگر بعد از ۳ هفته پس از مصرف قرص، علائم خونریزی ماهانه را تجربه نکردید، ممکن است باردار باشید. به همین دلیل حتماً از طریق تست‌های بارداری وضعیت خود را چک کنید.

قرص اورژانسی چه تأثیری در پریودی دارد؟

میزان اثربخشی قرص‌های اورژانسی

همانطور که گفتیم، مصرف قرص اورژانسی می‌تواند روی زمان پریود تأثیر داشته باشد. برای مثال احتمال دارد پریود شدن بین چند روز تا یک هفته زودتر یا بین چند روز تا یک هفته دیرتر از زمان مورد انتظار رخ دهد. محققان بعد از مطالعه الگوهای خونریزی بعد از مصرف قرص اورژانسی لوونورژسترول روی ۲۳۲ شرکت کننده، به آمار جالب بر تأثیر این قرص‌ها روی زمان پریود دست پیدا کردند. بر این اساس از بین کل شرکت کنندگان، حدود ۱۴ درصد از آن‌ها خونریزی‌های نامنظم یا تغییر در طول چرخه و ظاهر این دوره را تجربه کردند. این در حالی است که در یک مطالعه مشابه گفته شد که تنها ۵ درصد از زنان با خونریزی‌های نامنظم بعد از مصرف قرص‌های اورژانسی مواجه شدند.

به طور کلی برخی از بانوان بعد از مصرف این قرص با عوارض ناشی از آن از جمله خونریزی سنگین تر از حد معمول، خونریزی سبک تر از حد معمول، طولانی شدن چرخه پریود مواجه شده اند. چنین قرص‌هایی حتی روی دردناک بودن یا نبودن زمان خونریزی ماهانه هم تأثیرگذار خواهند بود. البته قرص‌های اورژانسی بسته به بدن هر فرد و اینکه دقیقاً چه زمانی آن را مصرف می‌کند، اثرگذاری متفاوتی خواهد داشت. به همین دلیل قطع به یقین نمی‌توان گفت که تمام زنان شاهد عوارض بارداری ناشی از مصرف این قرص هستند.

به صورت معمول این قرص نباید عوارض طولانی مدتی را در بدن ایجاد کند یا باعث به هم ریختن زمان قاعدگی به شکلی مداوم شود. اما گاه مصرف بیش از اندازه توصیه شده آن در طول یک سال می‌تواند با تغییرات منفی روی هورمون‌های بدن، باعث بروز مشکلات زیادی شود.

عوارض جانبی مصرف قرص اورژانسی

عوارض جانبی

در حالت معمول زنان نباید با مصرف قرص‌های اورژانسی با عوارض جانبی خاصی مواجه شوند. اگرچه این قرص‌ها اغلب منجر به بروز لکه بینی و خونریزی‌های نامنظم می‌شوند که ممکن است بین چندین روز تا یک هفته در تاریخ چرخه پریود تغییر ایجاد کنند، اما در نهایت اثربخشی منفی آن‌ها طولانی مدت نخواهد بود. علاوه بر تأثیرات قرص اورژانسی روی چرخه پریود، ما ممکن است با عوارض جانبی دیگری نیز رو به رو شویم که اغلب آن‌ها به شکل خفیف تجربه می‌شوند. از جمله این عوارض می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم.

  • سرگیجه
  • درد شکم
  • حالت تهوع
  • خستگی
  • سردرد
  • درد سینه
  • گرفتگی عضلات

علائم فوق ممکن است بین ۱ تا ۲ روز بعد از مصرف قرص‌های اورژانسی پیشگیری از بارداری رخ دهند. اما در نحوه مصرف قرص اورژانسی دقت داشته باشید که نباید حداقل تا ۲ ساعت بعد از خوردن آن، با استفراغ مواجه شوید. در غیر این صورت حتماً مصرف قرص خود را تکرار کنید.

نکات مهم در رابطه با مصرف قرص‌های اورژانسی

  • بدن هر فرد با دیگری متفاوت است، بنابراین برخی از افراد ممکن است بعد از مصرف قرص‌های اورژانسی، در زمان پریود بعدی خود هم با اختلال مواجه شوند. در اصل بدن این افراد به مدت زمان خاصی برای تنظیم شدن دوباره و برگشتن به حالت عادی فرصت نیاز دارد.
  • به دلیل عوارض بلند مدت قرص‌های پیشگیری از بارداری اورژانسی، نباید از این روش به صورت مداوم استفاده و یا آن را جایگزین روش‌های معمول جلوگیری از حاملگی کنید.
  • در بسیاری از مواقع، ممکن است قرص‌های پیشگیری از بارداری اورژانسی به خوبی عمل نکنند. پس در صورتی که برنامه ای برای بارداری ندارید، بهتر است از روش‌های بهتر و دقیق تری برای این کار استفاده کنید.
  • قرص‌های اورژانسی پیشگیری از بارداری متنوع هستند، به طوری که حتی می‌توان از قرص ال دی برای این کار استفاده کرد. بنابراین اگرچه عملکرد همه آن‌ها به یک شکل است، اما می‌توانید برای اطلاع دقیق از نحوه کارکرد هر یک و انتخاب بهترین گزینه، با پزشک متخصص مشورت کنید.
  • یک قرص پیشگیری از بارداری اضطراری زمانی بهترین نتیجه را در پی خواهد داشت که در تاریخ طلایی مصرف شود. این تاریخ بلافاصله بعد از رابطه جنسی تا ۲۴ ساعت بعد از آن است. البته همچنان تا ۵ روز بعد از رابطه جنسی محافظت نشده شانس پیشگیری از بارداری را با مصرف این قرص‌ها دارید. اما هر چه این زمان طولانی تر شود، میزان اثربخشی آن کاهش پیدا می‌کند.

جمع‌بندی

  • قرص اورژانسی به عنوان یکی از قدرتمندترین ابزارهای پیشگیری از بارداری بعد از رابطه جنسی محافظت نشده است.
  • این قرص با مختل کردن فاز فولیکولی خونریزی ماهانه، تخمک‌گذاری را به تأخیر می‌اندازد.
  • از عوارض قرص‌های اورژانسی می‌توانیم به تغییر در طول چرخه پریود ماهانه و مقدار آن اشاره کنیم. به این صورت که ممکن است باعث کاهش یا افزایش میزان خونریزی معمول شود.
  • قرص‌های اورژانسی علاوه بر زمان خونریزی ماهانه پیش رو، ممکن است روی پریود ماه بعد هم اثر بگذارند. در این بین پریود شدن زودتر از موعد محتمل تر از عقب افتادن آن از تاریخ مورد نظر است.
  • از سایر عوارض جانبی مصرف قرص‌های اورژانسی پیشگیری از بارداری می‌توانیم به سرگیجه، حالت تهوع، سردرد، گرفتگی عضلات و درد سینه اشاره کنیم که البته نهایتاً ۱ تا ۲ روز بعد از مصرف قرص به شکلی خفیف آزار دهنده خواهند بود.

منابع: